Black overlay

Telefonisch bestellen

Graag telefonisch producten bestellen?

088 - 572 05 72 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice

Wilt u contact met onze klantenservice?

088 - 572 02 02 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice@nrcwebwinkel.nl

Aquarium

David Vann, David Vann

Besproken in NRC
5

Schrijf een recensie

Bindwijze: Paperback / softback
 18,90
Levertijd: 1-3 werkdagen
Verzendkosten: € 1,95 per bestelling

Besproken in NRC

Aards drama plus onderzeese schoonheid
Jan Donkers

Aards drama plus onderzeese schoonheid | 8 mei 2015

5

Het gerucht dat David Vann een feelgood novel aan het schrijven was, ging al rond in Amerikaanse literaire kringen. De mededeling werd met enig meesmuilend ongeloof aangehoord: dit kon niet waar zijn, de man die zoveel gruwel, wraak en wreedheid in zijn eerste vier fictieboeken opdiste, kon toch niet in staat zijn tot een roman die door de lezer met een warm gevoel dichtgeslagen zou worden? En toch is dat in zekere mate het geval, zij het dat die lezer voordat het zover is opnieuw een portie woede en mentale wreedheid te verduren heeft gekregen die adembenemend is.

Hoofdpersoon is de twaalfjarige Caitlin, die elke dag na school twee uur doorbrengt in het Aquarium van Seattle, wachtend tot Sheri, haar alleenstaande moeder, die een rotbaan heeft in de haven, haar komt ophalen. Kijkend naar de vissen in hun geruststellende element krijgt Caitlin gezelschap van een oude man. Ze vertellen elkaar over hun lievelingsvissen en Caitlin voelt een groeiende genegenheid voor de oude man. Het meisje verlangt naar familiale geborgenheid – haar beschermende moeder kapt elke vraag naar haar achtergrond af.

Maar dan krijgt de verstandhouding tussen man en meisje iets ongemakkelijks, een langzame, schurende wending die door Vann meesterlijk wordt gedoseerd. De oude man gedraagt zich steeds intiemer, zonder dat dat echt bedreigend overkomt, op Caitlin noch op de lezer. Hij zegt dat hij haar mee wil nemen naar de Golf van Cortez, om mantaroggen te zien. Hij wil haar moeder ontmoeten. Dat meldt Caitlin thuis. Sheri schakelt de politie in.

Duivels dilemma

We zijn dan nog niet op één derde, en het verhaal explodeert. De confrontatie van de oude man met Sheri gaat een totaal andere kant op dan Vann de lezer tot dan doet vermoeden. En de recensent komt, niet voor het eerst met betrekking tot Vanns oeuvre, voor een duivels dilemma te staan. De werkelijke ontwikkeling moet nog komen, en hoe kan het boek recht gedaan worden zonder daar iets over te melden? Maar de lezer heeft ook recht op wat die recensent, als onbevangen lezer, heeft ervaren: zonder voorkennis zitting nemen in die emotionele achtbaan waar hij door de auteur in geslingerd wordt.

Vann kent met die lezer al even weinig genade als Sheri met haar dochter en de oude man; wat volgt is geen alledaagse wreedheid meer, geen mentaal huiselijk geweld waarop ook maar iemand voorbereid zou kunnen zijn – het is veel erger. En telkens als de narratieve rust enigszins lijkt terug te keren, dient de volgende klap zich aan, die vervolgens verzacht wordt door een zich ontwikkelende prepuberale liefde. Vann tart het incasseringsvermogen van de lezer én laveert soms langs de randen van de geloofwaardigheid: kan woede zó ver en diep gaan?

En toch, jazeker, een flauw vermoeden van feelgood wordt zichtbaar aan het eind; niet geheel onverwacht, want Vann leidt die dunne flard hoop ingenieus in door al vroeg in de roman, en vervolgens op raak geplaatste plekken, Caitlin twintig jaar later te laten terugblikken op deze episode en zich af te laten vragen waarom ze nog steeds bang is voor wat haar vroegere ik kan overkomen. ‘Hoe kan dat toch? Ik ben nu hier. Ik ben veilig. Ik heb werk. Ik ben tweeëndertig jaar. Ik woon in een betere wijk. Ik zou moeten vergeven en vergeten.’

Urbane setting

Aquarium wijkt, met zijn urbane setting en afwezigheid van getormenteerde vaders, af van de thematiek van Vanns eerste drie boeken. Geen moord en zelfmoord hier, geen ondraaglijk langzaam stervende dieren, maar toch is dit in sommige opzichten David Vanns gruwelijkste boek, gruwelijk ook van schoonheid, en daarnaast nogal geniaal van opbouw. Vooral de beschrijving van al dat leven onderwater, dat als een contrapunt van Caitlins huiselijke bestaan kan worden gezien, is prachtig.

Voor de lezer die zich – niet geheel ten onrechte – met de kennis van Vanns eigen levensverhaal en het verband met zijn vroegere werk afvraagt of hier autobiografische elementen te ontdekken zijn, biedt de opdracht voorin het begin van een geruststellend antwoord: ‘Voor mijn gulle, goede moeder Lorraine Ida Vann’. Resteert een vraag die men zich (ook niet geheel onterecht in een dermate van familie- en relatiedrama doordrenkt boek) onherroepelijk ergens zal stellen: heeft Caitlin ook een vader? Zo ja, waar is die gebleven?

Productinformatie

De twaalfjarige Caitlin woont samen met haar moeder, die haar geld verdient als havenarbeider, in een klein huis vlak bij het vliegveld van Seattle. Iedere dag bezoekt ze na school het lokale aquarium, terwijl ze wacht tot haar moeder haar ophaalt. Daar ontmoet ze een oude man, die haar liefde voor de vissen lijkt te delen. Doordat hun vriendschappelijke band steeds sterker wordt, komt een duister familiegeheim aan de oppervlakte en dreigt de onvoorwaardelijke liefde tussen Caitlin en haar moeder gevaar te lopen. In elegant en kristalhelder proza volgt de lezer een moedig meisje wier verlangen naar liefde en vergiffenis de beschadigde mensen om haar heen weet te transformeren. Aquarium is een hartverscheurende, maar ook hoopgevende en onvergetelijke roman.

Productkenmerken

ISBN 9789023491651
Auteur David Vann, David Vann
Uitgever De Bezige Bij
Datum uitgave 20150406
Lengte (in mm) 215
Breedte (in mm) 135
Dikte (in mm) 21
Aantal pagina's 256

Recensie van klanten

Schrijf uw eigen recensie

U recenseert: Aquarium

  •  
    1 ster
    2 sterren
    3 sterren
    4 sterren
    5 sterren
    Beoordeling

* Vereiste velden