Black overlay

Telefonisch bestellen

Graag telefonisch producten bestellen?

088 - 572 05 72 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice

Wilt u contact met onze klantenservice?

088 - 572 02 02 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice@nrcwebwinkel.nl

De geest van het Oude Loo

Han van Bree

Besproken in NRC
3

Schrijf een recensie

Bindwijze: Hardback
 34,99
Levertijd: 1-3 werkdagen
Verzendkosten: € 1,95 per bestelling

Productinformatie

Han van Bree - De geest van het Oude Loo - Juliana en haar vriendenkring 1947-1957. Met heel veel onbekende foto's! 480 pagina's, gebonden. Op 24 juni promoveert Han van Bree aan de Rijksuniversiteit Leiden bij prof. H. te Velde op het proefschrift over Juliana en de Oude Loo-conferenties. Naast het proefschrift verschijnt een handelseditie waarvan de flaptekst luidt: In juni 1956 werd de gespannen verhouding tussen koningin Juliana en prins Bernhard wereldnieuws door een artikel in het West-Duitse weekblad Der Spiegel. De publicatie zette een golf van gebeurtenissen in gang, die voor Juliana dramatisch uitpakten. Haar huwelijk werd gered, maar de vorstin betaalde daarvoor een hoge prijs. Zij moest een einde maken aan een aantal zeer hechte vriendschappen, onder meer met Greet Hofmans; enkele bevriende personeelsleden ontslaan en de door haarzelf geïnitieerde Oude Loo-conferenties voortaan mijden. Hoe kwam het dat Juliana zo kwetsbaar was, dat ze zo veel dierbaars moest opgeven? In deze situatie wordt de hofcrisis van 1956 voor het eerst bekeken vanuit het perspectief van Juliana en haar vrienden - en met name de kring rond Greet Hofmans, die vanaf 1951 religieuze bijeenkomsten organiseerde op het Oude Loo. Over die kringen en die conferentie zijn in de loop der jaren veel onzinnige beweringen gedaan, die tot op de dag van vandaag een hardnekkig bestaan leiden. Maar wat dachten de vrienden van Juliana echt? Wat waren hun doelstellingen? Waren zij uit op politieke macht? Hadden zij Juliana 'gehypnotiseerd', zoals prins Bernhard liet doorschemeren? En waren de vriendschappen van Juliana en haar betrokkenheid bij de conferenties daadwerkelijk onverenigbaar met haar positie als staatshoofd? Op basis van niet eerder onderzochte privéarchieven, gesprekken met (nazaten van) betrokkenen en recent opgedoken, soms zeer emotionele brieven van Juliana wordt een nieuw licht geworpen op '1956'. Het maakt duidelijk hoe groot het offer was dat de koningin bracht voor haar huwelijk én de monarchie. Maar bovenal maakt het duidelijk welke geest er rondwaarde op het Oude Loo en hoe het kon dat die voor Juliana zo nadelig uitpakte. (Op de linkerflap van het boek de tekst:) Han van Bree (1957) is historicus met een speciale belangstelling voor de Nederlandse monarchie. Hij is sinds 1983 auteur van de reeks Het aanzien van en publiceerde daarnaast onder meer een geschiedenis van het Huis van Oranje aan de hand van de collectie van het Rijksmuseum (De Oranjes/The House of Orange, 2006) een portret van Willem Alexander bij uitgeverij Conserve (Klaar voor de troon, 2007), een artikel over de relatie tussen prinses Wilhelmina en Greet Hofmans (Een religieuze 'aanraking' in de winter van 1949 in de bundel Biografie & Religie, 2011) en een boek over de wijze waarop Beatrix haar koningschap heeft vormgegeven (Beatrix koningin der Nederlanden, 2013). Daarnaast schrijft hij boek- en muziekrecensies en maakt hij portretfoto's. (Op de rechterflap van het boek het gedicht:) In 't hart der Lage Landen Tussen eeuwenoud geboomt', Daar staat een schoon kasteelken; De Burchtvrouwe wijs en vroom. Daar zamelt zich telkenjare Alom deez' Edele Vrouwe Een steeds weer nieuwe schare In ned'rig Godsvertrouwen Er komt een Zegeninge Uit dat kasteelken voort; De vrede aller dingen' Vindt daarin zijn geboort'. Gedicht van Bhakta gepubliceerd in Door inzicht tot daad, maandblad van de Broederschapsfederatie, mei-juni 1953.

Productkenmerken

ISBN 9789054292692
Auteur Han van Bree
Uitgever Conserve, Uitgeverij
Datum uitgave 20150701
Lengte (in mm) 233
Breedte (in mm) 161
Dikte (in mm) 40

Besproken in NRC

Juliana, Bernhard en een esoterische club
Jos Palm

Juliana, Bernhard en een esoterische club | 3 jul. 2015

3

Het was het sprookje van de behekste koningin en de prins-gemaal die haar ruw wakker riep uit haar ‘zalige’ boze droom. Hij handelde, zoals altijd, uit welgemeend eigenbelang, zij meende de wereld te verlossen van het kwaad, dat zich manifesteerde in atoombewapening, Korea-oorlog en het egoïsme in de mensenharten. Hij stond, zijns ondanks, voor het goede, zij, haar ronde moederlijke lieftalligheid ten spijt, voor het slechte.

Het was 1956, en het was rotzooi aan het hof. Juliana had zich laten gijzelen door mejuffrouw Greet Hofmans, de ‘Raspoetin van Soestdijk’, die, wist men, een werktuig was van allerhande pacifisten en fellow travellers van de Sovjet-Unie. De natie en in elk geval de vorstin dreigden weg te zinken in een put van religieuze waanzin en politieke stuurloosheid, totdat Bernhard ingreep. Hij lichtte Der Spiegel in. Dat schreef dat de vorstin, eine weiche weibliche Seele, in handen was van een geëxalteerde machtsbeluste sekte met politieke bijbedoelingen. Wat de Hofmansaffaire en later de Soestdijkcrisis heette, was geboren. Het resultaat: een onderzoekscommissie met een soort tijdseigen godsoordeel.

Landsbelang

Omwille van het landsbelang en de eenheid van staat en kroon, moest de vorstin haar sekte en haar ongetrouwde goeroe opgeven. En aldus geschiedde. Juliana ‘koos’ voor man en natie, en tegen haar allerliefste zielsgenote, die met regelmaat op paleis het Oude Loo met geestesverwanten bijeenkwam om de mensheid te zuiveren van ‘zelftoegedachte en toebedeelde schijnsouvereiniteit.’

Het beeld stond sindsdien muurvast. Juliana was ontoerekeningsvatbaar geweest en bij haar positieven gebracht door Bernhard; een naargeestig sprookje dat bijna iedereen geloofde.

Maar klopt het beeld? Er is aan getwijfeld door historicus Lambert Giebels in zijn biografie van de katholieke politicus Beel (de kwade genius van de Hofmansaffaire-commissie), terwijl anderen (journalist Bert van Nieuwenhuizen en Juliana-biografe Jolande Withuis) in detailstudies geloofwaardig het imago van de labiele huismoederkoningin bestreden. Nu is er een proefschrift over de groep rond Hofmans, de zogenoemde influisteraars achter Juliana. Het is geschreven door historicus Han van Bree. Hij neemt het op voor Juliana en doet dat door uitgebreid de Oude Loo Conferenties te analyseren, hun initiators, de zogenoemde ‘voorbereiders’ te bespreken, en de drie hoofdrol- spelers in het zonnetje te zetten: de conferentie-ideoloog en diehard Wim Kaiser; de ‘doorgeefster’ Greet Hofmans en de christelijk occulte ontvankelijke Juliana, Lulla voor intimi.

Het levert even vermakelijke als vermoeiende pagina’s op over een club hermetisch kakelende, kerkvrije christenen, die leven in de zekerheid dat hun hyperindividuele band met God een voorbeeld is voor de mensheid. Hun leider, Kaiser, benoemt zichzelf tot de esoterische weg, waarheid en het leven, en is verder ook onuitstaanbaar; en mejuffrouw Hofmans, die haar doorgevingen aanvankelijk krijgt van een verlichte kippenboer en nadien van Christus zelf, geeft onbevangen door wie er wel en niet mogen komen op de bijeenkomsten – ‘geen dominees, geen communisten en voorzichtig zijn met joden’.

Alle betrokkenen, in meerderheid deelneemsters, kennen hun Krishnamurti en beseffen dat de Nieuwe Tijd nabij is, en dat de Vredesbrenger, God, alle atoombomgepruts zal beëindigen. Hypnotisch gedoe noemde een tijdgenoot het, en een goede vriendin van Juul, Eleanor Roosevelt, kwam na één bezoek tot de conclusie dat op het Oude Loo ongeëvenaarde hoogmoed heerste. Juliana liet zich haar eervolle positie aanleunen, geplaatst als ze was door Hofmans op ‘een uitkijkpost van waaruit U steeds meer en meer Uw signalen aan de wereld geeft’. Ze was er bijna altijd bij, heette alle sprekers welkom, ging met koekjes rond, schonk zelf de thee en de warme chocolademelk in, en zwaaide ze uit.

De indruk dat het Oude Loo, Hofmans en haar getrouwen goed moesten maken wat Bernhard aan Juliana met zijn buitenechtelijke affaires tekort deed, is onontkoombaar. Dit was haar partijtje, haar club, haar hobby. Daar moest iedereen afblijven, zeker haar man die ze al zo veel escapades vergeven had.

Majesteit en mens scheiden

Dat ze dit opgaf, op ‘bevel’ van de Commissie Beel, die in opdracht van Drees haar – the life of the party – verbood nog langer op het feestje te verschijnen, getuigt, zoals Van Bree schrijft, van het vermogen ‘majesteit en mens te scheiden’. De auteur heeft ongetwijfeld gelijk als hij beweert dat de mannenwereld en het stijve christendom haar gezwollen esoterisch-christelijk geuite zelfstandigheid aanzagen voor godsdienstwaanzin. En evenzeer heeft hij dat wanneer hij opmerkt dat de zogenaamde staatsgevaarlijkheid van de politiek naïeve Loo-groep nergens blijkt en berust op tijdgebonden paranoia.

Maar Van Bree’s beschrijving, bedoeld om Juliana te ontlasten, levert ook nieuw belastend materiaal op. Er huisden zogezegd twee zielen in haar: een rationele en een extatische. Ze was ver heen, in een club waar men vanuit het oogpunt van geestelijke gezondheid beter van kan wegblijven. Juliana zat er niet mee, en de auteur evenmin, want herhaaldelijk verklaart hij dat ze bij haar volle verstand haar religieuze wijsheden uitkraamt. Hij roept haar zelfs uit tot vroegtijdige strijdster voor duurzaamheid en ecologisch bewustzijn.

Het punt blijft Bernhard. De koninginnenvlucht in vage godsdienstigheid werd als het ware gevoed door ongeluk in de privésfeer. ‘Arme Mammie, strijdt nu haar grootste strijd, en juist nu staat ze alleen’, schrijft een hartsvriendin vlak na de crisis in 1956. Stel dat haar prins-gemaal haar met een beschuitje op bed had wakker gekust, en had gezegd, ‘weet je, duifje (in plaats van witte olifant, zoals hij haar noemde) sla een conferentietje over en ga met mij mee’, was het Loo dan ook zo belangrijk geweest?

Recensie van klanten

Schrijf uw eigen recensie

U recenseert: De geest van het Oude Loo

  •  
    1 ster
    2 sterren
    3 sterren
    4 sterren
    5 sterren
    Beoordeling

* Vereiste velden