Black overlay

Telefonisch bestellen

Graag telefonisch producten bestellen?

088 - 572 05 72 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice

Wilt u contact met onze klantenservice?

088 - 572 02 02 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice@nrcwebwinkel.nl

GAZ

Tom Lanoye, Tom Lanoye

Besproken in NRC
3

Schrijf een recensie

Bindwijze: Hardback
 11,99
Levertijd: 1-3 werkdagen
Verzendkosten: € 1,95 per bestelling

Besproken in NRC

De moeder wil haar zoon terugveroveren op de buitenwereld
Arjen Fortuin

De moeder wil haar zoon terugveroveren op de buitenwereld | 10 apr. 2015

3

Tom Lanoye heeft de monoloog lief. Niet slechts de alleenspraken in zijn theaterstukken, ook zijn romans moeten volgens hem vaak als monologen worden gelezen – of iemand steekt er plotseling eentje af. Hij beheerst het inmiddels tot in de puntjes: zijn personage een tekst in de mond leggen waarvan je gelooft dat dít het verhaal is zoals iemand het zou vertellen. Tegelijkertijd geeft hij genoeg aanwijzingen die de verzwegen werkelijkheid achter het verhaal zichtbaar maken. Monologen zijn vaak apologieën; ze bevinden zich in het krachtenveld van beschuldiging en verdediging.

Het nu als novelle uitgebrachte GAZ. Pleidooi van een gedoemde moeder is geschreven in opdracht van GoneWest een West-Vlaamse organisatie die zich bezig houdt met de herdenking van WO I – de tekst ligt ook aan de basis van een voorstelling van Theater Malpertuis. De moeder die in GAZ aan het woord is, heeft een terrorist gebaard. En niet de minste: haar zoon heeft bijna tweehonderd mensen omgebracht. De apologie begint bij de geboorte van wat dus een monster zal blijken te zijn: ‘Ik had hem kunnen opeten. Misschien had ik het moeten doen. Een fonkelnieuwe moeder die preventief haar eigen kroost verorbert. Uit liefde en compassie voor hem. Uit voorspellende wanhoop voor zichzelf.’

Wat de moeder wil bewerkstellingen met haar verhaal, is het terugveroveren van haar zoon op de buitenwereld, die in alle details uit de biografie van de jongen (keizersnede, afwezige vader) een puzzelstukje wil zien – een deel van het bouwpakket dat tot een onmens leidt. ‘Hij heeft gedood en hij is gestorven voor symbolen. Vervolgens is hij er zelf een geworden.’ Dat laatste is de grootste frustratie van de moeder: ze strijdt tegen het determinisme van de buitenwereld en is meedogenloos over de heilige huisjes, de ‘rondreizende verbale schimmels’ waarmee haar kind tot een abstractie wordt gemaakt. Inclusief breder gedragen gedachten, als die dat humor de grootste verworvenheid van de westerse beschaving is: ‘Pas op: dat is dan niet bedoeld om te lachen.’ Lanoye houdt een vlijmscherp betoog voor menselijkheid: niet zozeer in de betekenis van compassie, maar vooral als erkenning van het feit dat een mens of zijn handelingen niet tot een paar motieven te herleiden zijn. Dat doet hij overtuigend, al blijft GAZ enigszins aan de oppervlakte. Zo is er geen enkel ideologisch of religieus verband tussen de moeder en haar zoon de moslimterrorist. Had Lanoye dat wel uitgewerkt, dan had GAZ een extra laag gekregen. Binnen de beperkingen (zoals tijd) van een theatertekst was dat misschien niet in te passen – wellicht schuilt er in GAZ nog een roman.

Productinformatie

Na een afschuwelijke aanslag in het hart van Europa neemt de moeder van de gedode terrorist het woord. Zonder haar zoon te vergoelijken of zichzelf te sparen, neemt ze de maat van de tijd waarin ze leeft. Zo bouwt ze zich om, met smartelijk en soms rancuneus genoegen, tot een spiegel van een hele samenleving. 'Had mijn zoon zijn daden gepleegd in oorlogstijd, en in het uniform van ons leger? Hij had een monument gekregen.' Tom Lanoye staat bekend als auteur van omvangrijke projecten, zoals zijn monumentale moederroman Sprakeloos, de driedelige familiesage Het goddelijke monster of de twaalf uur durende Shakespeare-bewerking Ten oorlog. Maar ook in fijnzinnige miniaturen betoont hij zich een meester. GAZ. Pleidooi van een gedoemde moeder vormt daarvan het bewijs. Het is een Lanoye pur sang: emotie, bevlogenheid en politieke analyse, gevat in een altijd sprankelende stijl. De pers over eerder kort proza van Lanoye: 'Benijdenswaardige klasse.' DE STANDAARD 'In de traditie van Hugo Claus en William Faulkner.' HET VRIJE WAASLAND 'Als door Harry Mulisch ingeblazen.' NRC HANDELSBLAD 'Ontroering en besef van tragiek.' HET PAROOL

Productkenmerken

ISBN 9789044629163
Auteur Tom Lanoye, Tom Lanoye
Uitgever Prometheus
Datum uitgave 20150403
Lengte (in mm) 205
Breedte (in mm) 132
Dikte (in mm) 12

Recensie van klanten

Schrijf uw eigen recensie

U recenseert: GAZ

  •  
    1 ster
    2 sterren
    3 sterren
    4 sterren
    5 sterren
    Beoordeling

* Vereiste velden