De bijlesgeneratie

Louise Elffers
20,99
Op voorraad
SKU
9789462983250
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback / softback
Voor 23:00 besteld, morgen in huis Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen zonder account
Afbeelding vergroten
Productomschrijving
De uitgaven aan bijlessen groeiden de afgelopen jaren explosief. Waarom zijn ouders tegenwoordig zo gespitst op goede schoolprestaties? En waarom geven ze steeds meer geld uit aan extra onderwijs buiten school?

De bijlesgeneratie, door Trouw uitgeroepen tot beste non-fictieboek van 2018, vertelt hoe ontwikkelingen in onderwijs en samenleving een wereldwijde onderwijscompetitie hebben aangewakkerd. Hoe het Nederlandse onderwijsstelsel hopeloos achterloopt op deze ontwikkelingen, wat de druk op leerlingen en ouders onnodig opvoert. De bijlesgeneratie toont waarom het zo lastig is om aan de onderwijscompetitie te ontkomen, ook al nemen ouders zich voor om níet die vmbo-vrezende vader of moeder te worden die er met hangen en wurgen een hoger niveau uit probeert te slepen.


"Waartoe ons harde systeem van vroeg selecteren leid, ontleedt Louise Elffers met een vlijmscherp mesje. Elffers drijft nietde spot met overambitieuze, drammerige ouders die de leraren bestoken met eisen. Elffers laat zien dat in het onderwijs de werking van de selffulfilling prophecy pijnlijk goed zichtbaar is. Ze heeft ook oplossingen, dat is het goede nieuws: minder ellebogenwerk, meer kansen, zonder dat het bestel weer helemaal op de schop moet. Het kan best." **** - Aleid Truijens in de Volkskrant

"vlot [geschreven] en goed gedocumenteerd" **** - Maarten Huygen in NRC Handelsblad

"stevig onderbouwde analyse van de ratrace in het onderwijs" Laura Baars in Trouw

"Directeuren en bestuurders mogen Elffers laatste hoofdstuk beslist niet missen: het bevat redelijke en uitvoerbare suggesties om ook zonder stelselwijziging toch ruimere leerkansen in te richten. Dat wordt wel tijd." - Didactief

"Elffers' nieuwe boek De bijlesgeneratie zou verplichte kost moeten zijn voor iedereen die in het onderwijs werkt of een schoolgaand kind heeft." - Onze School

"Niet 'het hoogste niveau' maar de verschillende vormen van onderwijs moeten in de onderbouw weer centraal komen te staan en de hordes die er nu zijn tussen vmbo, havo en vwo, moeten direct van tafel; de schrijfster heeft een duidelijk idee van hoe het zou moeten En dat zegt natuurlijk niks want we kennen allemaal een hele hoop onderwijsbobo's die dat hebben= Maar die hebben er vaak toch nét niet zo goed over nagedacht als Louise. Verplichte kost dus voor alle kritische denkers met interesse in onderwijs!" - Leraar.nl

"Elffers heeft een uitstekend boek geschreven waarmee ze de noodklok luidt en politici en allerlei onderwijsdeskundigen oproept om goed te kijken naar de fundamenten waarop het Nederlandse onderwijs gebaseerd is." - Peter de Roode, managementboek.nl

"De bijlesgeneratie biedt een prachtig totaalplaatje dat een groot publiek kan, en hopelijk zal bereiken." - TH&MA, vakblad voor het hoger onderwijs
Meer informatie
Auteur(s)Louise Elffers
ISBN9789462983250
BindwijzePaperback / softback
Datum van verschijning20170404
NRC Recensie4 ballen
Breedte135 mm
Hoogte210 mm
Dikte18 mm
NRC boeken recensie

Nederlanders gaan langer naar school en halen meer diploma’s. Toch neemt de ongelijkheid in het onderwijs toe. Ondanks alle scholing wordt overal in de wereld de kloof tussen hoog- en laagopgeleid dieper. Iedereen moet steeds meer diploma’s halen om werk te krijgen.

Wereldwijd wordt de universiteit dan ook steeds populairder. Er is zelfs een internationale markt ontstaan voor studenten die over de wereld het goede onderwijs zoeken, met haalbare toelatingsnormen en tegen een redelijke prijs. Deze groei leidt tot overspannen universiteiten die voor ongeveer hetzelfde budget steeds meer studenten moeten bedienen.

Zowel de Amsterdamse universitair docent Louise Elffers als de libertarische Amerikaanse hoogleraar economie Bryan Caplan gebruiken in hun boeken het beeld van toeschouwers: als sommigen gaan staan, dan moeten de anderen dat ook om te kunnen blijven zien.

Van een zesjescultuur is geen sprake meer. Er ontstaat diploma-inflatie: voor hetzelfde soort werk zijn steeds meer kwalificaties nodig. De boekhouder wordt vervangen door een financieel econoom, de woordvoerder van een bedrijf moet minstens een masters hebben om te communiceren. In veel gevallen is dat niet nodig.

Voor een individu is het gunstig om te gaan staan en zo hoog mogelijk te mikken. Volgens alle statistieken is er een rechtstreekse correlatie tussen het niveau van de opleiding, de kans op een baan, de hoogte van het inkomen, de levensverwachting tot en met de hoeveelheid groente op het menu. Maar schiet de samenleving daarmee op?

Een bachelor of master is volgens Caplan slechts een bewijs voor de werkgever dat de sollicitant met goed gevolg een test heeft afgelegd in intellectuele capaciteit en uithoudingsvermogen die ook op het werk van pas komen. Het behalen van een om het even welk diploma bepaalt voor tachtig procent het nut van hoger onderwijs volgens de statistische bewerkingen van Caplan, die veel ruimte innemen in The Case Against Education. Why the Education System is a Waste of Time and Money. De kandidaat had de kwalificaties voor het vak van, bijvoorbeeld, ambtelijk referendaris al voordat deze aan het hoger onderwijs begon. Hoger onderwijs is dan niets meer dan een dure, tijdrovende manier om sollicitanten voor te selecteren. Dit staat tegenover de gebruikelijke theorie dat onderwijs ‘menselijk kapitaal’ vergroot dat op het werk kan worden ingezet.

Economie

De kennis van het genoten onderwijs is vaak niet direct toepasbaar in het werk dat afgestudeerden krijgen. Bovendien verdwijnt de kennis als die niet wordt gebruikt. En als hooggeschoolden werk krijgen dat aansluit op hun studie, dan valt de praktische waarde ervan vaak tegen, zo betoogt Caplan. Onderzoekers van het MIT en Johns Hopkins ontdekten dat honor studenten in natuurkundevakken vaak geen eenvoudige problemen op konden lossen als die maar enigszins afweken van wat er op college was onderwezen en getoetst.

Caplans relativering van hoger onderwijs roept de vraag op of een steeds groter percentage hoger opgeleid moet zijn. Duitsland bewijst dat een land prima floreert met minder academisch en meer toepasbaar onderwijs. Niet ‘lager’ maar praktisch. Kan het geld niet beter worden besteed aan bijscholing tijdens het werk? Caplan wil als libertariër het onderwijs minder subsidiëren. Dan komt het vanzelf goed, vindt hij.

Caplan heeft een beperkte, economische visie op onderwijs. Maar onderwijs is ook goed voor socialisatie en persoonlijke vorming, zo schreef de onderwijsfilosoof Gert Biesta eens. Een vak als geschiedenis levert misschien geen bedrijfswinst op maar bepaalt wel de cultuur van een samenleving waarin bedrijven winst kunnen maken. Ook kijkt Caplan als Amerikaan wel erg neer op het leren van een vreemde taal.

Bijles

Louise Elffers schrijft in haar vlotte en goed gedocumenteerde essay De bijlesgeneratie. Opkomst van de onderwijscompetitie dat hoogopgeleide ouders er veel voor over hebben om hun kind het zelfde opleidingsniveau te gunnen. Ze sturen hun kinderen massaal op bijles als het even niet mee zit. Bijles is ook handig als de ouders druk bezet zijn. Die hoeven dan in hun beperkte tijd samen met de kinderen niet meer achter het huiswerk aan te zitten. Die taak is met succes uitbesteed.

Lager opgeleide ouders kunnen zich die bijles vaak niet veroorloven. Dat is een van de oorzaken dat hun kinderen minder in de kopgroep zijn te vinden. Ook de vroege voorselectie in groep acht, gecombineerd met steeds minder doorstroommogelijkheden in het middelbare onderwijs zetten die kinderen op achterstand. Onderwijs reproduceert dan als vanouds weer de standenmaatschappij.

De meest voor de hand liggende oplossing die Elffers geeft, is om kinderen minder vroeg te selecteren en de doorstroming te verbeteren. Dat kan door het herstel van scholengemeenschappen met verschillende types onderwijs. Nu prikkelt het waarderingssysteem van de overheid en de Inspectie van het Onderwijs scholen om andere types onderwijs af te stoten. Categorale mavo’s, gymnasia of vwo’s zonder havo zijn populair onder ouders.

Aan de onderwijscompetitie en de druk van de ouders valt moeilijker te sleutelen. Ook als de school de prestatiedruk wil verminderen, kunnen hoogopgeleide ouders via buitenpaadjes met extra bijles hun kinderen een voorsprong geven en de gemiddelde eisen bij toetsen verhogen.

Andere oplossingen, die Elffers geeft – bijles voor iedereen en meer individueel maatwerk – zijn duur. De vraag is of de overheid het wil betalen. De onderwijscompetitie groeit ook in landen met latere selectie en betere doorstroommogelijkheden dan Nederland. De toeschouwers gaan niet gauw weer op hun stoelen zitten.

Bestanden bij dit product
Inkijkexemplaar.pdf (124.92 kB)
Back to top