Harlem Shuffle

Colson Whitehead
22,99
Op voorraad
SKU
9789025471194
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback
Voor 23:00 besteld, morgen in huis Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen zonder account
Afbeelding vergroten
Productomschrijving
‘Harlem Shuffle’ van Colson Whitehead gaat over Ray Carney, een beschaafde meubelverkoper die voor zijn klanten en buren in 125th Street een fatsoenlijk leven probeert te leiden. Zijn vrouw is in verwachting van hun tweede kind, en ook al wonen ze in een krap appartement te dicht bij het metrospoor: hij heeft veel bereikt, hij is tevreden. Wat weinig mensen weten, is dat Ray afkomstig is uit een geslacht van bendeleden en boeven, en dat zijn brave burgermansbestaan barsten begint te vertonen. Barsten die steeds groter worden dankzij zijn louche, onfortuinlijke neef Freddie, die dankbaar gebruikmaakt van Rays keurige façade – en hem ondertussen steeds dieper de Harlemse onderwereld in sleurt. Terwijl Ray worstelt met zijn dubbelleven begint hij steeds duidelijker in te zien wie de touwtjes in handen heeft in Harlem. Lukt het Ray om hier zonder kleerscheuren uit te komen – om zijn neef te redden, zijn deel van de winst te pakken en tegelijkertijd zijn reputatie hoog te houden?
Meer informatie
Auteur(s)Colson Whitehead
ISBN9789025471194
BindwijzePaperback
Aantal pagina's400
Datum van verschijning20210914
NRC Recensie5 ballen
Breedte150 mm
Hoogte229 mm
Dikte36 mm
NRC boeken recensie

De ware Amerikaanse droom: van meubelverkoper tot gangster

Colson Whitehead Succesauteur Whiteheads nieuwe roman, in het Harlem van de jaren zestig, is vol gangsters die op hun manier omgaan met de Amerikaanse droom.

Als in 1964 protesten uitbreken in Harlem, New York, nadat de vijftienjarige Afro-Amerikaan James Powell is doodgeschoten door een witte agent, ziet Diaz dat de etalageruiten van zijn winkel zijn ingegooid. Hij laat de ruiten vervangen maar de dag daarop zijn de winkelramen opnieuw gesneuveld. Weer laat hij de boel vervangen, en zo gaat het vier dagen door. ‘Was hij een toonbeeld van hoop of van krankzinnigheid? Hij was een man die naar een mogelijke oplossing streefde. Hoelang kun je blijven proberen een verloren zaak te redden?’, vraagt Colson Whitehead (1969) zich af in zijn nieuwe boek Harlem Shuffle. Zijn roman draait om het antwoord op die laatste vraag. Het antwoord op de eerste vraag is even eenvoudig als treurig: de man is een toonbeeld van krankzinnigheid.

Het zal de reden zijn waarom Diaz slechts een bijrol heeft in Whiteheads roman, waarvan deze week de vertaling gelijktijdig verscheen met de Amerikaanse editie. In Harlem Shuffle draait het om Ray Carney, die in Harlem een meubelwinkel heeft. Terwijl hij soms wat spullen verkoopt die zijn neef Freddie komt brengen, nadat ze ‘van een vrachtwagen zijn gevallen’, wekt hij in de eerste plaats toch vooral de indruk een hardwerkende, eerlijke verkoper te zijn, een goede echtgenoot en een leuke vader.

Amerikaanse Droom
Wanneer neef Freddie hem betrekt bij een enorme juwelenroof die alle kranten haalt, is het afgelopen met de gedachte dat een oogje dichtknijpen onschadelijk is. Carneys wereld draait opeens om het verstoppen van een buit, overvallers die elkaar omleggen, lijken die in een kleed uit de meubelwinkel worden vervoerd, enveloppen vol zwijg- en protectiegeld die over de toonbank gaan en vastgoed. Het is een wereld waarin je alleen je dromen kunt laten uitkomen als je het spel naar je hand zet. Je mag als meubelverkoper staan voor de gesettelde mens, Carney moet zijn bestaan bevechten en wordt een man van twee gezichten. En Colson Whitehead laat niet alleen die twee kanten zien, de man die enerzijds met de polaroidcamera zijn gezin vastlegt en waarbij iedereen in de camera glimlacht en anderzijds in een ‘dorvei’ leeft (naar het dorveille, het nachtelijke moment tussen twee slaapmomenten waarin je opstaat om bijvoorbeeld ‘uitstaande vorderingen’ te innen). Daarnaast geeft Whitehead een intrigerende variant op de ‘Amerikaanse Droom’. Het uitlichten van het dorveille geeft de mythologische droom van de Amerikanen een sinister randje waar je niet omheen kunt.

Dat het hier niet om de klassieke Amerikaanse Droom gaat, mag helder zijn. Dit is niet het verhaal van een krantenjongen die miljonair wordt, maar van een opportunistische meubelverkoper die zijn weg moet zien te vinden in een corrupt, racistisch systeem. Het is tevens de roman die Whitehead eigenlijk direct had willen schrijven na het succes van zijn meermalen bekroonde roman De ondergrondse spoorweg (2016). Het kwam er toen niet van omdat hij de archieven in handen kreeg van een tuchtschool in Florida waar jongens spoorloos waren verdwenen, en waar misbruik en marteling aan de orde van de dag waren. Het experiment van een gangsterroman moest wachten, omdat Whitehead zich zette aan het schrijven van het sobere De jongens van Nickel (2019) waarin hij de gebeurtenissen van de tuchtschool vertelde.

Harlem Shuffle belandde in de la, maar nu is het wat ‘lichtere’ en breder uitwaaierende boek er dan toch. Ook deze keer komen de gevolgen van (politie)geweld tegen Afro-Amerikanen aan de orde, en net als in De jongens van Nickel speelt het verhaal zich af in de jaren zestig, als de Jim Crow-wetten nog gelden. En ook nu word je zoals in veel van Whiteheads werk met de neus op de feiten gedrukt: ‘Amerika was groot en werd op allerlei plekken schandalig verziekt door rassenongelijkheid en raciaal geweld. Wil je je familie in Georgia bezoeken? Dan zijn dit de veilige routes om de racistische witte stadjes en arme gebieden waar je mogelijk niet levend uit zou komen te omzeilen, de stadjes en de districten die je maar beter kunt vermijden als je leven je lief is.’ Geschiedenis? Whitehead vertelde in een interview met deze krant dat er nog steeds dorpen in het zuiden zijn die hij vermijdt. De protesten van 1964 die hij in de roman verwerkt, schreef hij ongetwijfeld met George Floyd in het achterhoofd.

Desondanks is de sfeer in deze roman luchtiger dan in de twee vorige. Dat heeft vooral te maken met de licht ironische en tegelijkertijd duistere toon van zijn vroegere romans, die hier weer terug lijkt, zij het wel iets zwartgalliger dan vroeger. Je voelt in de roman, Whiteheads achtste, de druk van de omstandigheden, maar je geniet ook van de zwierige dialogen, de roddels en de typeringen van enkele bij vlagen valse personages. Je grinnikt wanneer je leest over Carneys partner in crime, de slimme ‘juffrouw Laura’ die haar gasten ontvangt in een kamer waar aan de muur naaktportretten hangen van ‘mollige, naakte, witte vrouwen die ontspannen achteroverleunend op een divan liggen terwijl ze door zwarte dienaressen gebaad, verzorgd of anderszins in de watten gelegd worden. “Voor de sfeer”.’

In The New York Times vertelde Whitehead dat Harlem Shuffle een van zijn meer persoonlijke boeken is – zijn autobiografische coming of age-roman Sag Harbor (2009) daargelaten – omdat hij er zijn bijtende humor en misantropische kant in durft te laten zien. Daarnaast putte hij uit de verhalen van zijn ouders die in de jaren zestig in Harlem woonden, en die hem konden vertellen over de cafés waar ze kwamen. Misschien zijn de verhalen van zijn ouders nog niet uitgeput, want Whitehead is met een vervolg bezig. Carney en zijn bende worden in het volgende boek gesitueerd in de jaren zeventig. „Heel smerig allemaal, de tijd dat New York failliet was”, verklaarde hij.

Rancune
Terwijl je Whitehead bewondert omdat hij elke keer een nieuwe weg bewandelt – hij schreef een reclameroman, horror, een pokerboek en een deels surrealistische slavernijroman – verheug je je bij het dichtslaan van deze roman op het vervolg. Dit is een gangster-roman, waarbij je wilt dat Carney & co ermee wegkomen (dat lukt deels al niet).

Je wilt in het vervolgdeel weten hoe de man zijn imperium uitbreidt en of je sympathie blijft liggen bij de slimme Carney die erin slaagt bankdirecteuren te laten verdwijnen omdat ze het probleem vormen van het verrotte systeem, en die met geduld en precisie zijn rancune weet te botvieren. Want wil je overleven, dan moet je leven naar de adviezen die klinken in het liedje ‘Harlem Shuffle’: ‘You move it to the left / Yeah, and you go for yourself / You move it to the right / Yeah, if it takes all night’. Van links naar rechts, snel en langzaam, altijd de andere kant op met je eigen doel voor ogen: wie net als Carney die bewegingen kan blijven maken, ontkomt aan de krankzinnigheid van het bestaan.

17-09-2021 Toef Jaeger

Bestanden bij dit product
Back to top