Kangoeroe

D.H. Lawrence
29,99
Op voorraad
SKU
9789025311803
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback / softback
Levertijd 1-2 werkdagen Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen zonder account
Afbeelding vergroten
Meer informatie
Auteur(s)D.H. Lawrence
ISBN9789025311803
BindwijzePaperback / softback
Aantal pagina's528
Datum van verschijning20201020
NRC Recensie3 ballen
Breedte135 mm
Hoogte216 mm
Dikte42 mm
NRC boeken recensie

Een interessant boek over Australië, natuur en mannenvriendschap

D.H. Lawrence Zijn roman Kangoeroe is soms een reisverslag over het verblijf van Lawrence en zijn vrouw in Australië. Vol vervoering beschrijft hij het landschap daar.

Na de Eerste Wereldoorlog begaf de Engelse schrijver D.H. Lawrence (1885-1930) zich met zijn vrouw Frieda in vrijwillige ballingschap, een onderneming die hen in 1922 in Australië deed belanden. Nog tijdens zijn verblijf, dat enkele maanden duurde, begon Lawrence zijn indrukken te verwerken in een roman. Al een jaar later kwam het razendsnel geschreven Kangaroo uit. Die roman is nu voor het eerst vertaald, door Barbara de Lange, die dat goed gedaan heeft.

Lawrence’ geruchtmakende romans The Rainbow en Women in Love waren al verschenen. Het nog veel geruchtmakender Lady Chatterley’s Lover zou pas zes jaar later uitkomen. Is Kangoeroe een onbekend meesterwerk uit Lawrence’ middenperiode? Nou, niet helemaal. Een interessant boek is het wel.

Het verhaal is gauw verteld. De Engelse schrijver Richard Somers komt met zijn vrouw naar Australië. Via zijn buren leert Somers de charismatische leider van een semi-fascistische beweging kennen, Ben Cooly, die de bijnaam Kangoeroe heeft. Diens tegenhanger is de socialistische voorman Willie Struthers. Bij een gewelddadige botsing tussen beide partijen wordt Kangoeroe neergeschoten. Deze gebeurtenis heeft pas plaats in het voorlaatste hoofdstuk maar wordt door de uitgever van de Nederlandse vertaling keurig op de achterflap vermeld, voor de lezers die graag weten hoe hun boeken aflopen.

Het zij de uitgever vergeven, Kangoeroe lees je niet om de plot. Waarom je het dan wel leest? Bijvoorbeeld om Lawrence bij te houden als hij via de intense blik van zijn alter ego Somers naar zichzelf en naar de wereld kijkt. Lawrence moet gefascineerd zijn geweest door Australië. Soms leest de roman als een reisverslag of een reisgids. ‘De hemel boven je is onbegrensd en de lucht om je heen is onbegrensd. Niet dat oude beklemmende van Europa.’

Primitieve oerwereld
Lawrence beschrijft het landschap vol vervoering, en zo levendig en uitgebreid dat Australië bijna een personage op zich wordt. Het is een personage vol dreiging en onverschilligheid, een primitieve oerwereld waarop emigranten hun uitgestrekte wijken met burgerlijke bungalowtjes hebben gebouwd, zonder dat door die inspanningen een relatie met het landschap ontstond. De oorspronkelijke bewoners van het continent worden nauwelijks genoemd, en áls ze worden genoemd is dat zelden in een positieve context.

De strijd tussen fascisten en socialisten die Lawrence beschrijft, baseerde hij op ervaringen die hij in Italië had opgedaan. Kangoeroe wil een patriarch zijn, een goedwillende tiran, een harde vader voor zijn volgelingen. Somers is gefascineerd door hem en zijn ideeën over mannelijkheid, mannenvriendschap en ‘mannelijke actie’, maar strijdt tegelijkertijd tegen die fascinatie. Hij blijft liever een waarnemer en bovendien vindt hij Kangoeroe lelijk. ‘En dat moest wel, dacht Somers, Joods bloed zijn’. Aan de andere kant bezit Kangoeroe ‘het allerbeste dat in het Joodse bloed zit: het vermogen tot pure onpartijdigheid en warme, lichamelijke liefde.’

Later ontmoet Somers ook Kangoeroes tegenhanger, de socialist Struthers. Als arbeiderszoon koestert Somers warme gevoelens voor de Europese arbeiders, ‘van nature gul, en geld vormde niet hun voornaamste hartstocht.’ Maar ze zijn beschadigd door ‘dat hele, theoretische socialisme, dat door Joden zoals Marx is bedacht en slechts tot de machtswil van de massa spreekt en dat van geld de spil van alles maakt.’

Kitscherig en sentimenteel
Je kan de overtuigingen van een alter ego niet zonder meer gelijkstellen met die van zijn schepper, aan de andere kant: Somers ligt wel heel dicht tegen Lawrence aan. Andere tijden, zeker, maar dan is het leerzaam om daar weer eens rond te wandelen. Over het vermeende antisemitisme van Lawrence is veel geschreven. Op z’n minst zou je met de Amerikaanse schrijver Benjamin Kunkel kunnen zeggen dat de man ‘in raciale termen dacht en zowel individuen als volkeren onderwierp aan grove generalisaties.’

Het kitscherige en sentimentele gehalte van die generalisaties (die niet alleen betrekking hebben op Joden en arbeiders, maar ook op Kelten) springt in het oog. Kangoeroe is uiteindelijk een sentimenteel boek. Neem bijvoorbeeld het veruit langste hoofdstuk (zeventig pagina’s) waarin Somers terugblikt op zijn ervaringen in Cornwall tijdens de Wereldoorlog, toen hij werd verdacht van spionage en zich aan vernederende militaire keuringen moest onderwerpen. Dat zeer autobiografische hoofdstuk is geschreven op de naïef-verontwaardigde toon van een verbaasd man die er nog steeds niet over uit kan wat hem is aangedaan. Maar zijn zelfmedelijden verwoordt hij dan toch zó oprecht dat je met hem meeleeft.

Mede door zo’n lange terugblik is Kangoeroe onevenwichtig. Gloedvolle beschrijvingen van natuur en mannenvriendschap komen we ook tegen in Lawrence’ andere romans, maar daar zijn ze ingebed in een verhaal. Hier staan ze in het volle licht, dat soms genadeloos is voor de auteur. Maar dat deert hem niet, Lawrence heeft hier andere zaken aan zijn hoofd dan plot. Hij is aan het verwerken, en het is alsof je als lezer tijdens dat proces rechtstreeks verbonden bent met het hyperactieve brein waarin het allemaal plaatsvindt. Juist het onevenwichtige van het geheel zorgt ervoor dat je doorleest.

2021-01-22 Rob van Essen

Back to top