Black overlay

Telefonisch bestellen

Graag telefonisch producten bestellen?

088 - 572 05 72 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice

Wilt u contact met onze klantenservice?

088 - 572 02 02 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice@nrcwebwinkel.nl

De advocaat van Holland

Nicolaas Matsier

Besproken in NRC
2

Schrijf een recensie

Bindwijze: Hardback
 24,99
Levertijd: 1-3 werkdagen
Verzendkosten: € 1,95 per bestelling

Besproken in NRC

Het juridische drijfzand van Oldenbarnevelt
Sebastiaan Kort

Het juridische drijfzand van Oldenbarnevelt | 8 mrt. 2019

2

Het jaar 2019 is ‘het jaar van Johan van Oldenbarnevelt’, merkte recensent René van Stipriaan vorige week in deze krant op. Dit omdat het precies 400 jaar geleden is dat de landsadvocaat het proces doorstond dat zou leiden tot zijn dood; op 13 mei 1619 waren duizenden mensen op het Haagse Binnenhof getuige van zijn executie. Oldenbarnevelt zal dit jaar postuum opduiken in diverse tentoonstellingen en boeken.

Van Stipriaans opmerking was te lezen in een bespreking van De zaak Oldenbarnevelt, de reconstructie die historicus Wilfried Uitterhoeve (1944) schreef over het proces en de aanleiding daartoe, de onverkwikkelijke band tussen Oldenbarnevelt en de man met wie hij ook lang in harmonie had samengewerkt, stadhouder Maurits, de zoon van Willem van Oranje.

Dit proces vormt ook het uitgangspunt van de nieuwe roman van Nicolaas Matsier (1945), De advocaat van Holland. Matsier begint met vertellen op het moment dat Oldenbarnevelt in augustus 1618 gearresteerd wordt. Het is Kafka avant la lettre, want eerst is helemaal niet duidelijk dat het een arrestatie betreft en wat de gronden er voor zijn. Pas achter slot en grendel begint het Oldenbarnevelt te dagen dat iets of iemand hem belasterd heeft en dat het wel eens de verkeerde kant op kan gaan met hem.

Matsier heeft vooral ingezet op het professionele. Hij laat Oldenbarnevelt nadenken over zijn carrière, over de eventuele misstappen die hij daarin maakte en over de manier waarop hij zijn verdediging zal vormgeven. Af en toe mijmert hij wel wat over zijn vrouw Maria, stramme ledematen of over zijn bezittingen (wat zal er straks mee gebeuren?), maar De advocaat van Holland lijkt toch vooral geschreven om ons te herinneren aan het juridische drijfzand waar Oldenbarnevelt in belandde. Matsier kan hier als romanschrijver de ruimte nemen om ons een – in feite bejaarde – man te tonen die zich plots álles moet herinneren omdat hij niet eens goed weet wat de aanklacht is. En dat in z’n eentje, want de knecht die hem ter ondersteuning is aangeboden kan ook weinig betekenen.

Maar afgezien van dit element is de roman niet het gedroomde podium om alle feiten nog eens te presenteren. Dat zit hem alleen al in de verteltechniek: in een non-fictieboek als dat van Uitterhoeve kunnen de toch vrij specialistische data kalm en overzichtelijk op een rij worden gezet, terwijl Matsier dat via een omweg, via een personage moet doen. Een personage dat natuurlijk niet in tekst en uitleg of voetnoten spreekt of denkt, waardoor de feiten maar moeizaam beklijven.

Het ironische is dus dat je al behoorlijk op de hoogte moet zijn om de tekst te kunnen volgen. Zomaar een passage: ‘De nood was hoog geweest, na de Val van Antwerpen. Met zo’n briljante Parma die in het zuiden korte metten maakte met de Opstand. Het Verdrag van Nonesuch voorzag in militaire hulp. De hulp heette Leicester - langjarige vertrouweling van Elizabeth.’

Wie wie is en wat wat in zo’n zin moet je er zelf bij googlen of Winkler Prinsen. Met de zoekmachine binnen handbereik steek je dus heus wat op over Oldenbarnevelt. Maar de magere romanprestatie die De advocaat van Holland is komt ook tot uiting in het tamelijk duffe taaltje, dat vol staat met constructies als ‘het beramen van zetten was zijn lust en zijn leven’ of ‘hier tapt hij uit een ander vaatje’.

Productinformatie

‘Hij is al een poos op, Oldenbarnevelt. Het licht van eind augustus heeft hem zonder pardon gewekt. En niet alleen hem.’ Zo begint voor de Advocaat van Holland zijn laatste ochtend in vrijheid. Hij zal negen maanden in gevangenschap worden vastgehouden boven in de nog steeds bestaande Ridderzaal en op gezette tijden langdurig worden verhoord. Oldenbarnevelt, die tot dat moment bijna alle belangrijke regeringsfuncties in zich verenigde, is verbijsterd over de hem aangedane geweldsdaad. Buiten de gevangenis waren de remonstranten door Maurits al uit de stadbesturen gezet. Na negen maanden verneemt Oldenbarnevelt in de rechtszaal zijn doodvonnis, dat daags daarop voltrokken wordt.
Nicolaas Matsier volgt hem tot op deze laatste dag in al zijn gedachten, herinneringen en overwegingen tijdens de eenzame uren van opsluiting en de dagenlange uitputtende verhoren. Hij brengt zo een belangrijk moment uit de begintijd van de Nederlandse staat op onvergelijkbare wijze tot leven.

Productkenmerken

ISBN 9789403136400
Auteur Nicolaas Matsier
Uitgever Bezige Bij, De
Datum uitgave 20190110
Lengte (in mm) 222
Breedte (in mm) 147
Dikte (in mm) 32
Aantal pagina's 416

Recensie van klanten

Schrijf uw eigen recensie

U recenseert: De advocaat van Holland

  •  
    1 ster
    2 sterren
    3 sterren
    4 sterren
    5 sterren
    Beoordeling

* Vereiste velden