Rooswijk 1740

Martijn Manders, Laura van der Haar
23,99
Op voorraad
SKU
9789463821209
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback / softback
Levertijd 1-2 werkdagen Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen ook zonder account
Afbeelding vergroten
Productomschrijving
Op een koude winternacht in 1740 verging voor de kust van Engeland De Rooswijk, een fameuze VOC-Oost-Indiëvaarder volgeladen met handelswaar en zilver voor Nederlands-Indië. Bijna drie eeuwen lag het wrak op de bodem van de Noordzee, tot het werd opgegraven door een door Nederland geleid internationaal team van archeologen. Wat transporteerde De Rooswijk precies en waarom ging het zo snel al zo dramatisch mis? Wie waren de opvarenden, waar kwamen ze vandaan en in wat voor maatschappij leefden ze? Op basis van de nieuwste onderzoekstechnieken, unieke opgedoken voorwerpen en uitgebreid historisch onderzoek naar de opvarenden vertellen de auteurs op meeslepende wijze het grote verhaal achter de ondergang van De Rooswijk. Het resultaat is een uitzonderlijke geschiedenis van onmetelijke rijkdommen en globalisering, armoede en doorzettingsvermogen, en vooral van dromen en de zoektocht naar een beter leven. De Rooswijk neemt de lezer mee naar een diepte van 26 meter onder zeeniveau, en van daaruit terug de achttiende eeuw in – van de arme Duitse immigrant die zilverstukken in zijn jas meesmokkelde tot de schatrijke financier op de Keizersgracht en de timmerlui op de Amsterdamse scheepswerven.
Meer informatie
Auteur(s)Martijn Manders, Laura van der Haar
ISBN9789463821209
BindwijzePaperback / softback
Aantal pagina's336
Publicatie datum20210908
NRC Recensie2 ballen
Breedte135 mm
Hoogte215 mm
Dikte29 mm
NRC boeken recensie

Fascinerende archeologie in tenenkrommend proza

Maritieme geschiedenis Over de berging van het in 1740 vergane schip De Rooswijk verscheen een boek dat een inkijkje geeft in de onderwater-archeologie.

Historisch onderzoek kan dus levensgevaarlijk zijn. Dat is wat je denkt bij het lezen van Rooswijk 1740. Een scheepswrak, zijn bemanning en het leven in de 18de eeuw. Martijn Manders, één van de auteurs, is ‘maritiem archeoloog’, en dat blijkt geen vak voor watjes. Hij heeft niet alleen een doctorstitel, maar ook een duikbrevet. Op volle zee gaat hij vijfentwintig meter naar beneden. Het zicht is beperkt, de tijd ook. Gelukkig is er een decompressiekamer aan boord van het bergingsschip boven hem, voor als het misgaat.

Het boek dat Manders samen met Laura van der Haar schreef, biedt een blik op een fascinerende wereld: die van de onderwater-archeologie. De Rooswijk was een VOC-schip dat in 1740 op weg naar Indië verging voor de kust van Engeland. Rond 2000 werd het gevonden door Ken Welling, een timmerman uit Londen. Want duiken naar wrakken, dat is niet alleen iets voor mensen met doctorstitels. Sinds duikspullen in de jaren zeventig van de vorige eeuw goedkoper werden, zijn er heel wat avonturiers die duiken naar scheepswrakken. Locaties waren lang niet beschermd.

Jaren touwtrekken
In 2004 en 2005 haalt een Britse schatgraver een deel van het zilver dat zich aan boord van De Rooswijk bevond naar boven. Munten en staven worden geveild. Na jaren van touwtrekken tussen de Britse en de Nederlandse autoriteiten begint in 2017 een grootschalige berging van het wrak. Daar is dan overigens weinig meer van over. Maar objecten kunnen mogelijk veel vertellen over het leven aan boord van een VOC-schip in de achttiende eeuw.

Rooswijk 1740 is een vreemd boek. De hoofdstukken over de berging zijn zeer de moeite waard. Het is een goede introductie als je weinig weet over onderwater-archeologie. Zo lees je over de ‘Martini-regel’: iedere tien meter onder water voelt ongeveer aan als één glas Martini. Over duikers die met geluidsgolven de positie van een object bepalen (een archeoloog die op het schip achter een beeldscherm ziet krijgt dat meteen te zien). En over ‘isotopenonderzoek’: in menselijke resten meten onderzoekers variaties van het aantal neutronen in de atoomkern van verschillende elementen als koolstof, zuurstof en waterstof. Die zijn anders bij bijvoorbeeld iemand die aan de kust woonde. ‘Dus zelfs na honderden jaren in een zeemansgraf kun je iemands achtergrond en laatste verblijfplaats nog achterhalen.’ Razend interessant.

Overduidelijk fantasie
En toch had ik het boek na één hoofdstuk bijna terzijde gelegd. Want het feitelijke verslag van de berging wordt afgewisseld met hoofdstukken vol tenenkrommend proza. De auteurs hebben geprobeerd het verhaal spannender te maken door er een historische roman doorheen te vlechten, waarin we lezen hoe verschillende bemanningsleden van De Rooswijk op het schip terechtgekomen kunnen zijn. Met de nadruk op kunnen, want er komt overduidelijk fantasie aan te pas. Het levert zinnen op zoals deze, over de schipper van De Rooswijk die de koers bepaalt: ‘Met een zelfingenomen glimlach rolt hij de rechterkant van zijn snor tot een scherp puntje – hij kan het kwastje met zijn tong aanraken zodat het nog puntiger wordt – neemt nog een slok bier en bladert weer aandachtig verder.’

Karig is de informatie die je krijgt over wat de berging uiteindelijk heeft opgeleverd. Dat is wel te begrijpen: aan een wetenschappelijke publicatie wordt nog werkt. Als lezer bekruipt je het gevoel dat er een geweldig boek zou kunnen zitten in De Rooswijk. Helaas, dat is dit (nog) niet.

05-11-2021 Jeroen van der Kris

Bestanden bij dit product
Back to top