In het stormachtige prentenboek van Sydney Smith voel je de wind jakkeren, wakkeren en dreunen

Twee kinderen trekken over het strand en door hun dorp vlak voordat een hevige storm losbarst, in het nieuwe prentenboek van de Amerikaanse illustrator Sydney Smith. Je moet er een beetje stevig voor in je schoenen staan.

In het nieuwe prentenboek van Sydney Smith trekken twee kinderen over het strand en door hun dorp vlak voordat een hevige storm losbarst. De lucht donkert, wolken pakken zich samen boven de kust, het begint te regenen, de straten van de stad liggen er verlaten bij. Brian Floca, die in 2014 de prestigieuze Amerikaanse Caldecott Medal won voor zijn boek Locomotive, verzorgde de tekst van Eilandstorm, die Edward van de Vendel vlekkeloos vertaalde.

Floca schrijft mooi ingezoomd en laat in het midden vanuit wie het verhaal verteld wordt. Door deze vorm voelt de lezer zich ook aangesproken. „Geef me maar een hand en dan gaan we de zee bekijken, de zee voor de storm. We nemen het grindpad naar de baai, dat knerpt bij elke stap. We lopen langs de schuur, het bos door. We voelen de wind jakkeren, we voelen de wind wakkeren. Hij dreunt in onze oren.”

De tekst is melodieus opgebouwd en haast poëtisch. Door de beschrijving van elke handeling wordt de lezer meegenomen in de zintuigelijke waarneming, en krijg je het gevoel alsof je er zelf bij bent. Het maakt ook de dreiging groter. Voor kinderen is een storm veel indrukwekkender dan voor een volwassene. Die spanning wordt verder opgevoerd, met best heel volwassen zinnen: „We staan op rotsen, die daar als grote botten liggen, verweerd en geslagen, door water en tijd – door stormen zoals de storm, die onze kant op komt.”

Enerzijds wordt het kind daardoor heel serieus genomen, anderzijds vergroten deze zinnen de spanning, omdat er weinig geruststelling in zit. De organische illustratiestijl, waarbij groene waterverf haast woest en wild over de pagina rolt en waar je de afdrukken van een tamponeerkwast in terugziet, draagt daaraan bij. Sydney Smith (1980) is geoefend in het tekenen van waterpartijen. In Ik praat als een rivier, over een jongetje dat stottert, paste hij dezelfde technieken toe die we in Eilandstorm terugzien. Zoals het gebruik van granulatievloeistof, waardoor pigmenten in de verf zich van elkaar scheiden. Hij wilde voor Ik praat als een rivier dat de illustraties deels ongecontroleerd tot stand kwamen; bij een storm valt de wereld ook niet te controleren en dat verklaart waarom we de techniek terugzien.

Panoramische stroken

De manier van illustreren is zoals in alle boeken van Smith creatief, gedurfd en vindingrijk. We zien weer illustraties in de vorm van panoramische horizontale stroken terug. Onder elkaar geplaatst, zoals je in een stripboek tegen kan komen. Ze lopen door over twee pagina’s en geven en benadrukken de lange weg door de storm die de kinderen afleggen. Ook zijn er paginagrote illustraties, sommige vol wild opstuivend water, sommige zo donker dat je de kinderen in de storm moet zoeken. Het is prachtig, maar voor de jonge lezer wellicht wat veel.

„We komen langs een vuurtoren, hij houdt de wacht – een toren met een knipoog, een toren met een stille schreeuw, een welkom en een waarschuwing.” De tekst is overal dreigend, behalve op de laatste pagina’s, als de kinderen eindelijk thuis zijn, daar worden de zinnen, ook door het contrast in toon, dan weer zoetsappig en clichématig, met grote woorden die weinig zeggen. „Thuis! Thuis in opluchting, thuis in liefde. Thuis ook in de problemen! Thuis in vergeving. Thuis in handdoeken, droge kleren, eten. Thuis in warme bedden en dekens.” Dan breekt ook eindelijk de zon door. „De donder dempt en rolt ervandoor.”

Het taalspel is knap, zelfs in de zinnen die wat clichématig overkomen, de illustraties zijn onweerstaanbaar, zelfs als het een beetje eng is om erin te verdwijnen. Sydney Smith en Brian Floca maakten een bijzonder kinderboek waar je een beetje stevig voor in je schoenen moet staan, maar dat zeker de moeite waard is.