‘Dit monument is het teken dat wij het hebben overleefd’ zijn de woorden van Eddy Campbell. De voorzitter van het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee) sprak deze uit tijdens de herdenking van de afschaffing van de slavernij op 1 juli 2004. Ze geven de diepe emoties weer die voor nazaten zijn verbonden met het slavernijverleden. De onthulling van het Nationaal Monument Slavernijverleden, twee jaar eerder, was tumultueus verlopen. Ruim twintig jaar later hield koning Willem Alexander een historische speech. Daarin vroeg hij om vergiffenis voor het gebrek aan handelen van de koninklijke familie tegen slavenhandel en slavernij.

Esther Captain en Urwin Vyent verzamelden de belangwekkende toespraken van onder anderen Jet Bussemaker, Femke Halsema, Linda Nooitmeer, Astrid Roemer, Mark Rutte en Franc Weerwind, uitgesproken op de jaarlijkse herdenking op 1 juli. Een essay van Aspha Bijnaar en Markus Balkenhol over de herinneringspolitiek rondom het slavernijverleden en interviews met sprekers en bezoekers van de jaarlijkse herdenking completeren dit boek. Al deze verhalen maken duidelijk hoe de slavernij haar doorwerking heeft en nodigen uit tot een gezamenlijk herdenken in de toekomst.

Esther Captain is historicus en als senior onderzoeker verbonden aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) in Leiden.

Urwin Vyent is directeur van het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee).