Exces

Persis Bekkering
21,99
Op voorraad
SKU
9789044638189
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback
Levertijd 1-2 werkdagen Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen ook zonder account
Afbeelding vergroten
Productomschrijving
Na een instabiele jeugd die haar langs een rijtje dubieuze vaderfiguren voert, staat danseres Nim op het punt volwassen te worden. Ze heeft de tijd mee: de jaren tachtig zijn bijna voorbij, de economie trekt aan, alles wordt nu alleen nog maar beter. Wanneer de laatste vader sterft, stort Nim zich in een nieuwe jeugdcultuur die massa’s mensen dansend in extase bij elkaar brengt. Een uitbundig leven langs de epicentra van de westerse cultuur volgt, met nachten zonder slaap en een eindeloze stroom geliefden. Toch heeft Nim het gevoel niet vooruit te komen. Want waarom voltrekt zich steeds dezelfde ramp? Waarom lijkt de tijd zich alleen maar te herhalen? Exces is een vertelling met het repetitieve ritme van techno. Een even uitdagende als melancholische roman over het afscheid van de toekomst in een heden dat permanent in crisis is, en een ode aan de ravebeweging, als laatste echo van de utopieën van de twintigste eeuw.
Persis Bekkering (1987) is literatuurcriticus voor NRC Handelsblad en schrijft columns, proza en essays voor onder andere De Gids, Mister Motley en De Nederlandse Boekengids. In 2018 debuteerde ze met de roman Een heldenleven (shortlist ANV Debutantenprijs).
Over Een heldenleven:
‘Het romandebuut van Persis Bekkering is knap gecomponeerd en in welgevormde taal gegoten.’ De Volkskrant
‘Haar nabokoviaanse fancy prose style vonkt en schittert regelmatig.’ De Groene Amsterdammer
‘Dit fraaie debuut is een ode aan kunst.’ Dagblad van het noorden ****
‘Een heldenleven is een geraffineerde roman, wonderlijk gelaagd en magistraal geschreven – het zou mij verbazen als er dit jaar nog een sterker debuut dan dat van Persis Bekkering verschijnt.’ Hanna Bervoets
‘Hoewel de geest van Mulisch door Een heldenleven waait, weet Bekkering te ontsnappen aan de schaduw van een grootmeester. Nooit heb je het gevoel dat je een debuut aan het lezen bent.’ Roderik Six, Knack
Meer informatie
Auteur(s)Persis Bekkering
ISBN9789044638189
BindwijzePaperback
Aantal pagina's272
Publicatie datum20210519
NRC Recensie4 ballen
Breedte125 mm
Hoogte200 mm
Dikte22 mm
NRC boeken recensie

Op technoraves ontsnappen aan een verrotte tijd

Persis Bekkering Een vrouw ontsnapt op technoraves aan het juk van de voortglijdende, verrotte tijd. Dansend en minnend probeert ze ‘het bange ikje’ dat in haar huist de baas te worden.

‘Wat een herrie.’ Dat is de eerste reactie van Nim, het hoofdpersonage van Persis Bekkerings tweede roman Exces, als ze voor het eerst housemuziek hoort bij de kunstenaar De Zwart. Maar al snel is ze volledig in de ban van die beukende vierkwartsbeats. De muziek is meer dan een opzwepende melodie, het is onderdeel van een leefstijl. Exces is echter meer dan alleen een roman over een subcultuur.

Met haar debuutroman Een heldenleven (2018) bewees Bekkering al dat ze een begenadigd stilist is, maar het geheel was toch wat richtingloos en cerebraal. Exces is intenser en intiemer. De vertelwijze is losser; de lichamelijke sensaties, gedachten en gevoelens van de protagonist zijn belangrijker dan plotontwikkelingen.

Danseres Nim komt ‘uit het asiel’ zoals ze zelf zegt. In 1988 woont ze in Amsterdam bij de arts Gerald. Als hij naar zijn praktijk gaat, moet Nim van hem thuisblijven. Overdag leest ze en ’s avonds danst ze voor hem als hij piano speelt. De dokter laat Nim portretteren door De Zwart, die ‘acid house’ voor haar draait en vertelt over raves in fabrieken: ‘Mensen met allerlei achtergronden in unieke saamhorigheid, verbonden in extase. Er wordt geknuffeld. Iedereen is je beste vriend. Maar er wordt vooral gedanst, acht uur, negen uur, tien uur achter elkaar. Dat is acid house. Dat is vrijheid.’

Na wat geflirt en geplaag – Bekkering bouwt de spanning goed op – hebben Nim en De Zwart seks: ‘Haar paardenstaart kriebelt op zijn buik. Haar vingers tasten naar zijn scrotum, als golvende waterplanten die hem bij het zwemmen onbedoeld strelen, de sensatie aangenaam, en toch schrikt hij ervan.’ De metafoor is niet alleen een origineel beeld, het is ook exemplarisch voor de zintuiglijke zinnen van Exces. Deze ritmisch verwoorde ervaringen maken Exces doorleefder en sensitiever dan Een heldenleven.

Pijnlijke waarheid
Van Amsterdam trekt Nim naar Berlijn, waar ze begin jaren negentig met De Zwart samenwoont. Dansend probeert ze zichzelf te bevrijden, te ontsnappen aan het juk van de voortglijdende tijd. Het monotone gebons van de beat is bedwelmend: ‘Je veegt je haar uit je gezicht, je blijft dansen, je blijft herhalen, je staat paraat. Eens kijk je het moment vol in het gezicht, pak je het bij de wangen.’ De rave zorgt voor een transcendentale ervaring, ze is slechts haar lichaam: ‘Binnenstebuiten zwevend licht als een lege kartonnen doos.’

Het laatste deel van de roman speelt zich af in 2020, het jaar waarin de wereld wordt gegijzeld door het coronavirus. Nu is Nim zelf de verteller, ze schrijft een lange brief aan haar goede vriend Alfa, waarin ze haar liefdesleven gekscherend ‘het bloedblad der Y-chromosomen’ noemt. Daar schuilt een pijnlijke waarheid in; Gerald klapte dood neer toen hij Nim en De Zwart bezig zag. En toen De Zwart ontdekte dat Nim niet monogaam is, sloeg hij de hand aan zichzelf. De sterfgevallen zijn wellicht wat exorbitant en ook de reactie van Nim is opvallend: ze vertrekt direct naar een feest om te dansen, om haar verdriet en schuldgevoel te ontlopen.

Ook in Londen sterft een man die was betoverd door Nim. In het vierde deel lezen we een alinealoze monoloog van een naamloze nachtclubmedewerker, wiens bijtende zinnen doen denken aan de spraakwatervallen van Thomas Bernhards personages. Desalniettemin snapt hij de drijfveren van Nim heel goed, dat ze wil ‘oplossen en verdwijnen in het boem boem boem boem’, want dan is ze even ‘niet meer dat bange ikje op wie alles aankomt, die voor zichzelf verantwoordelijk is’. En dat is waar ieder mens af en toe naar hunkert, niet alleen technoliefhebbers.

Hedonisme
‘Liefde voor de wereld, wat een opgave’, schreef Bekkering in Een heldenleven. Deze verzuchting kun je ook betrekken op Nim, die niets meer van de wereld begrijpt: ‘Deze tijd is verrot.’ Door de roman te situeren vlak voor (1988) en na (1992) de val van de Berlijnse Muur en in de jaren van de aanslagen op de Twin Towers (2001) en de kredietcrisis (2008), schetst Bekkering met Exces een tijdsbeeld. Het is de weergave van een ondoorgrondelijke wereld waarin de personages uiteindelijk gedesillusioneerd zijn door het gebrek aan vooruitgang. Vroeger was niet alles beter, schrijft Nim in 2020 (nog zo’n ijkpunt), maar ze verwerpt vurig ‘dit moment zonder utopieën, zonder toekomsten; melancholie als een fuck you naar het kapitalistisch realisme dat de gemeenschappen heeft ontbonden, de zekerheden heeft vertrapt, en zich dan nog voordoet als het enige alternatief.’ De maatschappijkritiek op het individualisme en het kapitalisme vloeit voort uit de gemeenschapszin van de ravebeweging. ‘Zijn alle ravers niet communisten?’ vraagt Nim.

Haar leefstijl is een vorm van verzet, want Nim ‘verdedigde hedonisme als anarchistisch stijlmiddel’. Zij komt in opstand tegen het idee dat ze nuttig moet zijn en een functie moet hebben. Wat ze verlangt is het exces: ‘Ze wil niet dat alles betekenis heeft, ze wil dat er dingen zijn die zinloos zijn, die gebeuren zonder dat zij daar beter van wordt. Daarin ligt het overschot, het ware exces.’ De combinatie van dit soort prikkelende denkbeelden en Bekkerings pakkende en idiosyncratische stijl maken Exces tot een boeiende roman.

02-07-2021 Koen Schouwburg

Bestanden bij dit product
Inkijkexemplaar.pdf (69.94 kB)
Back to top