Meester van de medicijnen

Karel Berkhout
22,99
Op voorraad
SKU
9789026346231
Besproken in NRC
Bindwijze: Paperback / softback
Voor 23:00 besteld, morgen in huis Verzendkosten € 2,95
  • Gratis binnen 14 dagen te retourneren
  • Veilige en makkelijke betaalopties
  • Aangesloten bij Thuiswinkel Waarborg
  • Makkelijk bestellen zonder account
Afbeelding vergroten
Meer informatie
Auteur(s)Karel Berkhout
ISBN9789026346231
BindwijzePaperback / softback
Aantal pagina's272
Datum van verschijning20210407
NRC Recensie3 ballen
Breedte136 mm
Hoogte215 mm
Dikte25 mm
NRC boeken recensie

Vechten tegen de ‘farma Goliath’

Geneesmiddelen In zijn boek beschrijft Karel Berkhout hoe bedrijven hun prijzen voor hun geneesmiddelen tot het onbetamelijke opvoeren.

Waarom zijn medicijnen zo duur? Op deze vraag is geen eenvoudig antwoord te geven. Het ontwikkelen van een medicijn is vaak kostbaar en een hoge prijs is daarmee niet direct verdacht. Toch knaagt er iets aan het gedrag van de industrie. In zijn vlot geschreven boek Meester van de medicijnen laat NRC-redacteur Karel Berkhout dit overtuigend zien en beschrijft hij hoe bedrijven als Vertex en Leadiant met hun prijs voor medicijnen vaak de grenzen van het betamelijke opzoeken om de aandeelhouders te plezieren.

Meester van de medicijnen loopt langs twee lijnen. De eerste verhaallijn gaat over de ontwikkeling van medicijnen voor taaislijmziekte, een zeldzame ziekte waar de fabrikant Vertex op probeert te cashen. De tweede lijn volgt de belevenissen van de roemruchte Haagse apotheker Paul Lebbink, een eigengereide man die als een ware David de ‘farma Goliath’ te lijf probeert te gaan. Lebbink doet namelijk een dappere (maar uiteindelijk mislukte) poging om het middel Orkambi na te maken via een zogeheten ‘magistrale bereiding’, de eigen bereiding van geneesmiddelen door apothekers die een doorn in het oog is van fabrikanten die daardoor lucratieve winsten dreigen mis te lopen.

Deze dubbele opzet is zowel de kracht als de zwakte van dit boek. Het is een grote verdienste van Berkhout dat hij een leesbaar verhaal heeft weten te schrijven over een taai onderwerp als dure medicijnen. De passages over Lebbink, vol menselijke details, maken het boek smeuïg. De belevenissen van deze arbeiderszoon en idealist uit de Transvaalbuurt in Den Haag lezen als een jongensboek. Want wie is niet geraakt door deze doorzetter die in zijn eentje de macht van extreem kapitaalkrachtige lobbymachines probeert te bestrijden? Helaas zijn de uitweidingen niet altijd functioneel voor het beantwoorden van vragen over dure medicijnen. Zo leiden de lange passages over medicinale cannabis, waar Lebbink zich ook mee bezighoudt, flink af van de hoofdlijn, die toch al lastig te volgen is.

Mooie pen
Dat is ook het grootste probleem bij dit boek: uiteindelijk ligt de nadruk te veel op het menselijke verhaal en te weinig op de inhoud. Wat draagt de Volkswagen Kever van de ouders van Lebbink of het tengere postuur van een befaamde hoogleraar bij aan het verhaal? Het zijn geforceerd overkomende sfeertekeningen die het inhoudelijke betoog van het boek niet ondersteunen. Soms is Berkhout wel in staat een goede inhoudelijke uitleg te geven, bijvoorbeeld als hij ons meeneemt in de strijd van apothekers om de grondstoffen.

Of het nu gaat over dwanglicenties, excessieve prijzen, het weesgeneesmiddelenregime of toelating van een medicijn tot het basispakket, Berkhout raakt aan de materie, maar is opmerkelijk slordig op de details. En juist die details doen ertoe. Zo roemt hij het Engelse NICE (de tegenhanger van de Nederlandse Advies Commissie Pakket) omdat die een medicijn voorwaardelijk kunnen vergoeden, hetgeen in Nederland niet zou kunnen. Dat klopt niet: voorwaardelijke vergoedingen zijn al jaren staande praktijk in ons land.

Bovendien lijkt het er sterk op dat Berkhout zich met name baseert op de periode dat er medicijnen werden ontwikkeld voor de ziektes Pompe en Fabry – dat was echter een discussie uit 2013 en sindsdien is er enorm veel gebeurd en dat is niet terug te lezen in dit boek. Ook de suggestie dat Nederland een dwanglicentie had moeten gebruiken om fabrikant Roche te dwingen receptuur te delen raakt kant noch wal.

Hoe de balans moet liggen tussen inhoud en vorm is uiteraard een kwestie van smaak. Het is geen straf een goed leesbaar boek te lezen met menselijke details, maar de inhoud moet wel kloppen. Wellicht is het een idee dat voor het schrijven van een boek over zo’n complex onderwerp een wetenschapper en onderzoeksjournalist samen optrekken. Dan wordt de mooie pen van de journalist gecombineerd met de inhoud van de wetenschapper. Ik kan haast niet wachten tot iemand deze handschoen oppakt.

11-06-2021 Marcel Canoy

Bestanden bij dit product
Inkijkexemplaar.pdf (622.41 kB)
Back to top