Black overlay

Telefonisch bestellen

Graag telefonisch producten bestellen?

088 - 572 05 72 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice

Wilt u contact met onze klantenservice?

088 - 572 02 02 

Op werkdagen van 8.00 tot 19.45 uur, op zaterdag van 11.00 tot 16.30 uur

Klantenservice@nrcwebwinkel.nl

Vrij

Willy Vlautin

Besproken in NRC
4

Schrijf een recensie

Bindwijze: Paperback / softback
 19,99
Levertijd: 1-3 werkdagen
Verzendkosten: € 1,95 per bestelling

Productinformatie

Leroy, een jonge soldaat, is gewond teruggekomen uit de Irak-oorlog en leeft al jaren in een revalidatiecentrum. Na een mislukte zelfmoordpoging komt hij terecht in een verzorgingshuis voor gehandicapte mensen. Zijn permanente verpleegster Pauline en de nachtwaker Freddie zijn zijn enige bezoekers, en tussen hen ontstaat een breekbare, maar wonderbaarlijke vriendschap.

In een ontroerende dans worden de levens van drie gewonde zielen vervlochten: Pauline, die altijd maar in de weer is voor anderen, Freddie, die na zijn vrouw en kinderen nu ook zijn huis dreigt te verliezen, en Leroy, wiens enige heldere herinneringen die aan zijn ex-vriendinnetje zijn.

Vlautin legt op even briljante als hartverscheurende wijze de pijnpunten van de moderne Amerikaanse samenleving bloot. Maar bovenal schetst hij in Vrij de gebroken levens van mensen die ondanks alles hoopvol blijven.

Productkenmerken

ISBN 9789029090315
Auteur Willy Vlautin
Uitgever Meulenhoff Boekerij B.V.
Datum uitgave 20141104
Lengte (in mm) 210
Breedte (in mm) 135
Dikte (in mm) 24
Aantal pagina's 256

Besproken in NRC

Buffel door, en blijf geloven in die Droom
Jan Donkers

Buffel door, en blijf geloven in die Droom | 12 jun. 2015

4

‘Sinds het begin van de financiële crisis in 2008,’ schreef criticus A.O. Scott eind vorig jaar in The New York Times, ‘wacht ik al op De druiven der gramschap (van John Steinbeck, red.) Of misschien op een roman van Zola of een ballade van Woody Guthrie – iets dat de onrechtvaardigheden en zorgen van onze tijd weergeeft en een menselijk gezicht geeft aan de onpersoonlijke bewegingen van de geschiedenis.’ Maar, zo besluit Scott even verderop: ‘we bevinden ons midden in zware tijden, en het voelt alsof de kunst ons tekort schiet.’

Scott roert een belangrijk punt aan, maar heeft hij gelijk? Wat de hedendaagse Woody Guthrie’s betreft zou hij toch eens naar bijvoorbeeld James McMurtry moeten luisteren (zoon van auteur Larry) of, veel meer voor de hand liggend, Bruce Springsteen. En in de hedendaagse Amerikaanse literatuur is er juist heel veel materiaal te vinden dat zo’n ‘menselijk gezicht’ probeert te geven aan de sores, al heeft het, uiteraard, nog niet de status van klassieker die Steinbecks roman verwierf.

Misschien schreef Scott zijn bedenkingen omdat maar een paar van die boeken in de vorm van een aanklacht is geschreven. Denk aan recent werk van Russell Banks, denk aan American Rust, het debuut van Phillip Meyer. En denk ook aan het werk van Willy Vlautin (1967). Over ‘menselijke gezichten’ gesproken: in al deze boeken zien we mensen die voort ploeteren tegen de economische stroom in, vaak desperaat, soms hopend op de betere toekomst die om de volgende en daaropvolgende hoek ligt te wachten.

Willy Vlautins romans worden bevolkt door mensen voor wie de Amerikaanse Droom een illusie is gebleken, maar die, gedreven door een bijna irrationeel optimisme, toch blijven doorploeteren. Dat geldt (nog sterker dan in zijn drie vorige boeken) ook voor Vrij, zijn nieuwste. Het meest memorabele ‘gezicht’ hier is dat van Freddie McCall, die er twee baantjes op na houdt om zijn hypotheek te kunnen betalen en de ziekenhuisrekeningen voor zijn gehandicapte dochter – die hij overigens nooit meer te zien krijgt na een scheiding. Zijn gas is al afgesloten, en voor water en elektriciteit dreigt dat snel te gebeuren. Auto- en ziektekostenverzekering zijn al geannuleerd. Slapen doet hij drie of vier uur per nacht. ‘Hij probeerde een uitweg uit deze ellende te bedenken, maar uiteindelijk was er geen uitweg. Hij verdiende gewoon niet genoeg. Hij zou zich eigenlijk failliet moeten laten verklaren maar dat wilde hij niet.’

En dus werkt hij overdag bij een verfwinkel en ’s nachts als nachtwaker in een woongroep voor invalide mannen. Het is daar dat Leroy, een veteraan uit de Irak-oorlog, een mislukte zelfmoord pleegt en door dat voorval in het ziekenhuis belandt, waar hij wordt geteisterd door nachtmerries, die door het hele boek (te) uitgebreid worden beschreven.

Het wordt een parallel verhaal in deze roman, waarin hij en zijn vriendin belaagd worden door een angstaanjagend, zich op bepaalde Amerikaanse waarden beroepend doodseskader dat zich The Free noemt en jacht maakt op mensen die het ‘teken’ dragen.

Het is op dat punt dat het boek het minst overtuigt. De door morfine opgestookte koortsdromen van Leroy beslaan een te fiks deel van dit boek, en dat is het enige grote bezwaar dat er tegenin te brengen is. Kan het zijn dat Vlautin zich ging ergeren aan het label van realistisch schrijver dat hij bij zijn vorige boeken kreeg opgeplakt?

Uiteindelijk zijn het niet die dromen die de lezer bijblijven of de persoon Leroy, maar de nederige, alledaagse personages van Freddie en Pauline, die tegen alle dagelijkse verdrukking in ook nog eens in hun schaarse vrije tijd voor anderen zorgen. Pauline voor haar nukkige vader, maar ook voor Jo, een minderjarig meisje dat met ernstige injectiewonden in het ziekenhuis belandt. Ze woont in een junkenpand en dreigt steeds, al dan niet uit vrije wil, daarheen terug te keren, immers, daar wonen ‘de enige mensen die ik ken’. Tegen die harde werkelijkheid lopen Pauline’s ronduit ontroerende pogingen het vertrouwen van het meisje te winnen, uiteindelijk ook stuk.

Maar voor het overige eindigt Vrij opvallend optimistisch. Vlautin lijkt met Leroys koortsdromen een metafoor te creëren voor de langzaam insluipende sociale uitsluiting van zijn werkelijk bestaande personages, zoals de huidaandoeningen die bewijzen dat mensen het ‘teken’ dragen, zouden kunnen verwijzen naar de heroïnewonden van Jo.

Wie deze passages negeert of ze leest met een half oog, houdt aan Vrij een indrukwekkend boek over, niet groots in de zin van Steinbecks epos, maar wel doortrokken van een sterk inlevingsvermogen. Van het looking away, dat A.O. Scott de hedendaagse kunstenaars verwijt, kan Willy Vlautin toch echt moeilijk beschuldigd worden. Hooguit van een teveel aan optimisme, in tijden van zwaar weer.

Recensie van klanten

Schrijf uw eigen recensie

U recenseert: Vrij

  •  
    1 ster
    2 sterren
    3 sterren
    4 sterren
    5 sterren
    Beoordeling

* Vereiste velden